(door Hanny Sinkeldam-Buschmann)
Pagina op volledig scherm bekijken – De stamboom – Startpagina
Ratelband, nieuwe informatie
Sinds ik begin jaren tachtig van de vorige eeuw ontdekte dat de naam Ratelband in mijn voorgeslacht voorkomt, heb ik veel onderzoek verricht naar de oorsprong en het voorkomen van deze naam. Het resulteerde uiteindelijk in drie afzonderlijke genealogieën: het uit Gendringen afkomstige geslacht (zie hierna), waaruit mijn voormoeder Charlotta Ratelband is voortgekomen, het uit Anholt afkomstige geslacht (de Amsterdamse boekverkopersfamilie) en het uit Vlissingen afkomstige geslacht (met nakomelingen in o.a. de Zaanstreek). Mogelijk hebben ze alledrie dezelfde oorsprong, wellicht wordt daar ooit nog eens een bewijs voor gevonden. De tot dusver oudste Ratelband-vermelding was in 1384 (e-mail Willem Oving, april 2010).
We zijn inmiddels heel wat jaren verder. Op 22 juni 2019 ontving ik een mailtje van Bram Rietveld, waarin hij mij schreef nadere informatie te hebben over Matthijs Sweers die ik nog niet op mijn website had staan: het daar vermelde huwelijk zou niet zijn eerste geweest zijn, hij was al eerder getrouwd! In eerste instantie dacht ik "nee, dat kan helemaal niet, want hij was toen j.m., ofwel vrijgezel". Dat meende ik toch echt zeker te weten. Toch heb ik de trouwinschrijving nogmaals bekeken, stel dat ik het destijds verkeerd gelezen heb. Maar ik had het goed gezien, het klopte. En toch ...
Het was hem opgevallen dat Matthijs op 23 oktober 1667 te Leiden getuige was bij de doop van Johannes, zoon van Joris Christiaensz en Gijsje Sweers. "Dit echtpaar komt ook voor bij het dopen van Stephanus Ratelband in Den Haag. Zij is ongetwijfeld een zus van Matthijs. Haar naam komt meestal voor als Geesje Sweers en éénmaal als Geesje Ratelbands". Uitgaande van dit gegeven heb ik een nieuwe opstelling gemaakt van het eerste deel van de genealogie. Daarbij staat nu ook Janneke Ratelband vermeld, voorkomend in De Achterhoek en het geslacht Ratelband (De Schakel, juni 1991).
Zuidoostbeemster, juli 2019.
Voor het laatst bijgewerkt op 1 augustus 2019.
I.
Sweer RATELBAND.
Over hem zijn geen verdere gegevens bekend. Mogelijk was hij een zoon van Matthijs Sweers van Boeningen (Beuningen) en Idegen Janss van
Ewijck, die in 1593 trouwden. Sweer zelf trouwde op 17 maart 1630 te Nijmegen met Mariken Bosten, weduwe van Ambross Janss. En volgens de
huwelijksinschrijving was hij soldaat. Dat hij mogelijk rond 1630 te Gendringen geboren werd, zoals aanvankelijk in de genealogie werd vermeld, klopt
in dat geval dus niet. Misschien rond 1600?
Dat Sweer als hij vader zou worden van een zoon deze de naam Matthijs (zie bij IIa) zou geven is niet meer dan vanzelfsprekend. Hoeveel
kinderen er uit dit of een eventueel ander huwelijk geboren werden is niet bekend, maar vermoedelijk was er ook een dochter die de naam Geesje
(zie bij IIb) kreeg. En er was een dochter genaamd Janneke, die in 1662 trouwde (dit werd in juni 1991 al vermeld in De Schakel). Of er uit dat
huwelijk kinderen geboren werden is niet bekend. Wellicht was zij het oudste kind: zij trad als eerste in het huwelijk.
Het is onzeker of Mariken Bosten de moeder was van bovengenoemde kinderen: uit haar huwelijk met Ambrosius werd in 1617 een dochter geboren
(Anneken). Stel dat ze toen een jaar of twintig was, dan zou ze zo rond de veertig zijn geweest bij de geboorte van Matthijs en Geesje. Niet onmogelijk,
maar toch. Misschien overleed ze niet lang na haar huwelijk met Sweer en trouwde hij enige tijd daarna voor de tweede keer. Wie weet komen we daar nog
eens achter. Wat we wel weten is dat zowel Sweer als zijn vrouw in 1668 nog in leven waren (zie de huwelijksvoorwaarden bij het huwelijk van zoon
Matthijs hierna).
Getuige voor de bruidegom is Joris Pietersz., swager in de Clickstraet. Mogelijk is het patroniem onjuist en had er Christiaensz.
moeten staan. Joris Christiaensz. was de man van Geesje Sweers (zijn zwager dus), zie hierna bij IIb.
Huwelijksvoorwaarden: Deze werden opgesteld bij de notaris op 27 mei 1668. Hierin is te lezen dat Mathijs het beroep van "kuijper" uitoefende en,
als ik het goed heb gelezen, dat hij "over de xxv jaren" oud was. Met andere woorden, dat hij onmogelijk ca. 1655 geboren kan zijn zoals eerder werd
verondersteld (zie de genealogie). Wellicht rond 1640? Verder werd bepaald dat de bruid, indien de bruidegom zou overlijden,
alle des bruijdegoms agter te laaten goederen mits alleenig uitkerende aan zijne vaader ende moeder ofte zoo een van beijden
vooroverleeden waaren aan de langstlevende, enz. mocht behouden.
Matthijs Sweers, j.m. van Genderingen in Gelderland, soldaat; ondertr. (2) Den Haag 14-5-1679 Elisabeth Stevens, j.d. te Den Haag. Mogelijk was zij Lijsbeth Steevens, wier overlijden op 28 mei 1722 werd aangegeven (pro deo).
Eerste huwelijk van Joris: ondertr./tr. Leiden (Pieterskerk) 21-2/9-3-1659 Joris Christiaensz, vachtebloter, j.m. van Leyden wonend op de St. Jacobsgraft, vergeselt met Jacob Baelje, sijn oom op de Coepoortsgraft, met Maddeleentje van Santvoort, j.d. van Leyden wonend op de Middelstegraft, verges. met Annetgen Pieters, haer moeder mede aldaer.