Sinkeldam

(door Hanny Sinkeldam-Buschmann)

Pagina op volledig scherm bekijken – De stamboom – Startpagina



Artikelen die in De Schakel werden gepubliceerd:


DE SCHAKEL



Dirk Sinkeldam en zijn bezit in de Beemster

In het boek van dhr. Dinkla over de eigenaren van landerijen in de Beemster komt ook de naam Sinkeldam voor.
Dirk Jansz. Sinkeldam bezat twee stukken land: de binnenkavels 39 en 40, gelegen aan de Volgerweg.
Zie voor verdere gegevens de Sinkeldam-pagina.

(juni 1991)



Goor

Dat de naam Sinkeldam iets met Goor te maken had was al langer bekend, want enige jaren geleden werden te Amsterdam de ondertrouwinschrijvingen gevonden van Willem ten Sinkeldam van Goor, oud 26 jaar, zijn vader tot Goor, met Catrina Lijftincks van Lingens (14-4-1707), en Wouter ten Sinkeldam van Goor, 31 jaar, zijn vader Jan ten Sinkeldam tot Goor, met Teuntje Roosendaal (27-4-1742). Het ligt in de bedoeling ook in het hierna volgende jaar stukjes over dit geslacht in De Schakel op te nemen.

(december 1991)



Landverhuizers

"Voor ƒ 100,- naar Australië". Zo ongeveer stond het in Tussen de Rails, wat je als treinreiziger kon lezen. Een jaar in Australië wonen en werken, wat geweldig leek dat! Velen zullen zich dit soort advertenties nog wel herinneren. Ook zullen een aantal van hen de benodigde formulieren hebben aangevraagd, thuis op hun gemak hebben bekeken en het avontuur zijn aangegaan. Of niet.

Waarom doen mensen het? Waarom laat iemand alles achter in de wetenschap dat er een kans bestaat dat hij z'n familie, vrienden en kennissen nooit meer zal zien? Tenslotte is het helemaal niet zeker dat de verdiensten in het vreemde land van dien aard zijn dat er nog een terugreis van kan worden betaald. En wat de achterblijvers betreft: niet iedereen is immers in staat het benodigde kapitaal voor de overtocht naar Australië, Amerika of een ander ver land bijeen te brengen. Is het gewoon het avontuur dat lokt? Is het de verwachting dat het ginds in het verre land beter zal gaan? Is het de behoefte opnieuw te beginnen met een schone lei? Of is het de bedoeling om alle banden te verbreken? Wat ook de oorzaak of de aanleiding moge zijn, ook aan de familie Sinkeldam is dit verschijnsel niet voorbijgegaan. Er wonen nu familieleden in Amerika die geen Nederlands meer spreken.

Henk en Riek Boer-Sinkeldam, woonachtig in Beets, waren enige jaren geleden in de gelegenheid een reis naar Amerika te maken, naar Florida, waar toen een oom en tante van haar woonden. Drie weken brachten ze door in het werelddeel waar inmiddels al heel wat Sinkeldammen hun plaats in de maatschappij innemen. Het idee voor de reis ontstond na een briefwisseling van vijf jaar, die op gang gekomen was na het overlijden van haar vader in 1983.

Op 24 november 1988 was het zover. Om twee uur 's middags vertrok het vliegtuig van Schiphol, met het echtpaar uit Beets aan boord. Na een voorspoedige reis landde het vliegtuig vele uren later op Orlando waar beiden door oom Jan en z'n vrouw werden afgehaald. Speciaal voor De Schakel schreef Riek een verslag van de reis en het verblijf in Amerika en de bijzondere belevenissen die ze daar hadden.

Op donderdag 15 december brachten oom Jan en tante Roef hen naar het vliegveld van Orlando, vanwaar het vliegtuig om vijf voor acht 's avonds vertrok. Om twee uur 's middags waren ze de volgende dag weer thuis, in Beets. Het was een onvergetelijke reis geweest!

Oom Jan en tante Roef vertrokken met hun zoons op 5 december 1956 naar Amerika. Cornelis Sinkeldam, Jan z'n oom, woonde daar toen al 31 jaar. Diens zoon, Cornelis Jr., was bij zijn vertrek uit Amsterdam acht maanden oud. Nu wordt hij Neal genoemd.

Of het nu ligt aan het gehoor, de staat waarin Amerikaande typemachines verkeren of aan de grenzeloze fantasie van de Amerikanen, de in Amsterdam geboren Cornelis Sinkeldam Jr. heeft nu verschillende namen, blijkens de adressering van zijn post:

The Swinkajou's, Cornelis Sinkeladam Jr., C. Kinkeldam Jr., Neil Synkinaldam, Singleton en Sickeldam, Neal Singleman en Stinkeldam, Mr. Neal Kineldam, Finkledam, Findelbaum en Imkeldam, Mr. Singleterry, Mr. Neil Suikeldam, en Mr. C. Sinreldam.

Weliswaar zijn in Nederland ook wel een paar variaties bekend, maar zoveel, nee, dat toch niet!

Jan Harmensz. Sinkeldam, de stamvader van alle huidige Sinkeldammen, trouwde op 13 december 1744 te Beemster (R.K.) als Jan Harmanse.

Hun eerste zoon, Dirk, trouwde met Aaltje Dirks Buijs. Ze kregen negen kinderen. Arian, acht maanden na het overlijden van zijn broertje Ariaan geboren, werd op 15 augustus 1784 te Beemster gedoopt (zoon van Dirk Jans Zinkeldam en Aaltje Dirks Buijts). Hij was het vierde kind.

Het negende kind, Dirk, werd op 16 december 1792 gedoopt, R.K., net zoals de andere kinderen. Ook aan hem was al een Dirk voorafgegaan, die nog geen twee jaar oud werd (ook hier heet de vader Zinkeldam). Alle Sinkeldammen die in de loop der tijd emigreerden kwamen voort uit de tak van Arian Sinkeldam.

(december 1991)



In den vreemde

Wonen in een ander werelddeel, ver weg van je vaderland. Je kunt niet zomaar even bij je familie in Nederland op bezoek gaan. Telefoneren kan wel, maar dat is duur. Bovendien zul je rekening moeten houden met het tijdsverschil. Als het in Amsterdam twaalf uur in de middag is, is het in Amerika pas drie, vier, vijf of zes uur, afhankelijk van de plaats waar je je bevindt (resp. Pacific time, Mountain time, Central time en Eastern time). Het is er dus enige uren vroeger dan bij ons.

Brieven schrijven gaat een stuk gemakkelijker, hoewel je natuurlijk weer een verschil hebt tussen zeepost en luchtpost. Stuur je een kerstkaart per zeepost, dan is de kans groot dat hij niet op tijd zijn bestemming bereikt. Dan kan het zelfs gebeuren dat hij pas in februari wordt bezorgd, zoals dat gebeurde met de kaart waarover in het briefje (dat op blz. 2 werd afgedrukt) werd geschreven. De brief, door mevr. Catharina Sinkeldam-Puiman (de moeder van Neal, zie het artikel Landverhuizers in de vorige Schakel) op 7 februari 1989 geschreven, spreekt voor zichzelf (zij maakte zich zorgen over haar schoonzus, die in Purmerend woonde).

Een telefoontje naar het Jaap van Praaghuis in Purmerend was al voldoende om te weten te komen dat er niets met haar schoonzuster aan de hand was. Maar zou het niet leuk zijn eens bij haar op bezoek te gaan? Dan zouden wij, die van elkaars bestaan zelfs niet wisten, kennis met elkaar kunnen maken. Zo gedacht, zo gedaan en op 14 februari was het zover.

Ze was heel blij met het bosje bloemen dat ze kreeg. We praatten ruim een uur en ze liet verschillende foto's zien. Ze vertelde over haar nichtje, die wel eens bij haar op visite kwam en over hoe goed ze het daar had. Ook genoot ze van het mooie uitzicht over de Beemster, dat haar kamer haar bood. Wel ergerde ze zich er dikwijls aan dat zoveel mensen klaagden. Ze voelde zich gelukkig, en dat kon je aan haar zien.

Nog diezelfde avond werd het verslag van het bezoek aan het papier toevertrouwd en reeds de volgende dag begon het, keurig in een envelop verpakt, aan zijn lange reis naar Californië. En mevr. Catharina Sinkeldam schreef terug, op prachtig geïllustreerd briefpapier.

Het is fijn om elkaar te kunnen helpen. Het was een bijzondere ervaring. Hoe zou het nu met hen zijn? Dit jaar zat er bij alle ontvangen kerstkaarten geen kaart van hen.

Mevr. Eva Bolding-Sinkeldam overleed in 1990, in de wetenschap dat ze meer familie had dan ze dacht.

(februari 1992)



Nog één keer terug naar Nederland

Al heb je het nog zo goed in den vreemde, eens komt het verlangen terug te keren naar je vaderland. Jan Sinkeldam (Oom Jan), waarover in de vorige Schakel werd geschreven, wilde graag nog eenmaal naar Nederland terug, o.a. om zijn broer, die in Balk woont, te bezoeken. In 1989 was hij daarvoor in de gelegenheid. Zijn vrouw kon helaas niet mee, omdat ze wegens gezondheidsredenen niet mocht vliegen. Terwijl Oom Jan in Nederland was, maakten Henk en Riek Boer een reis door Amerika. In mei volgt een verslag van deze reis.

(februari 1992)



De trek naar Amerika

In dit artikel wordt een opsomming gegeven van alle Sinkeldammen die naar Amerika vertrokken zijn. Deze zijn allemaal opgenomen in de genealogie die op Hemelvaartsdag 1992 verscheen. Deze gegevens, die gaan over de huidige generaties, staan niet op de website.

(februari 1992)



Bezoek aan Heineken brouwerij

Drankgebruik is iets dat reeds vele eeuwen een grote rol speelt in de samenleving. Arian Sinkeldam, Beemsterling van geboorte, was kroeghouder te Graft. Zijn vrouw, Grietje Schouten, was daar tapster. (Zie voor het hele artikel de pagina In chronologische volgorde.)

Op 3 januari j.l. werd, op uitnodiging van dhr. A. Sinkeldam (hij stamt af van voornoemde Arian Sinkeldam en is werkzaam bij Heineken), een bezoek gebracht aan de Heineken Brouwerij te Amsterdam. Het is heel interessant om te zien hoe nu zo'n drankje gefabriceerd wordt en met welk een enorme installatie dit geschiedt.
  De rondleiding gebeurde in het Engels, maar dat was met het MULO-Engels anno 1965, aangevuld met een jarenlange ervaring als TV-kijker, heel goed te volgen, ondanks het hoge tempo waarin de gids, een jonge vrouw, haar verhaal vertelde.
  Begonnen werd met de geschiedenis van de brouwerij. Op 16 december 1863 kocht Gerard Adriaan Heineken de uit 1592 daterende brouwerij De Hooiberg, gelegen aan de Nieuwezijds Voorburgwal. Wegens de enorme toename van de afzet werd deze al gauw te klein, zodat men reeds na enkele jaren met de bouw van een nieuwe brouwerij begon. Tot voor enige jaren terug werd in die nieuwe brouwerij het bier gebrouwen. Nu is het Heineken Ontvangstcentrum er gevestigd.
  Ze vertelde dat het bierbrouwen niet iets is van de laatste eeuwen, maar dat er in de oudheid ook al gebrouwen werd. Zo is bekend dat de Sumeriërs in Mesopotamië zo'n 4000 jaar voor Chr. al bier dronken en dat ook zelf maakten. De manier waarop het brouwen destijds gebeurde is heden ten dage wel wat veranderd en verbeterd, maar het principe is ongewijzigd gebleven.
  In het brouwhuis werd een uitleg gegeven over de verschillende fasen van de bierbereiding. Er staan enige imposante ketels, die de namen beslagkuip, brouwketel, klaringskuip en wortketel dragen. Dan zijn er ook nog de lagertanks, waarin het bier enige weken moet rijpen. Hoe dan ook, het hele fabricageproces werd uitgelegd, tot en met het verdwijnen van het eindproduct in flessen en de afvoer ervan naar de consument.
  Ook de stallen waren in de rondleiding opgenomen. De prachtige zwarte paarden dragen de namen Freddy, Johan, Han, Hans en Ge. De namen van de andere paarden waren vanaf de plaats waar we stonden helaas niet te lezen. Verder kon een blik worden geworpen in een nagebouwde kuiperij en een café van vele tientallen jaren geleden, compleet met oude, vergeelde krant. Aan het einde van de rondleiding werd de gelegenheid geboden bier te proeven en (bijna) iedereen maakte daar gebruik van.
  De derde januari was een heel bijzondere dag. Dat kwam niet alleen door het bezoeken van de voormalige brouwerij, maar ook door de kennismaking met een familielid. Als je elkaar al verschillende keren door de telefoon hebt gesproken, ga je je toch afvragen welk gezicht er bij de stem hoort. En dat weten we nu.

Ad Sinkeldam overleed te Amsterdam op 23 september 2002.

(februari 1992)



De tweede reis naar Amerika

In december 1991 maakten we kennis met het echtpaar Henk en Riek Boer-Sinkeldam. In het nu volgende verslag leest U over de tweede reis, die zij in 1989 maakten. Enige fragmenten daaruit:

In tegenstelling tot het jaar daarvoor was het weer nu niet zo mooi, ondanks het feit dat ze deze keer in de zomer vertrokken. De oorzaak van het slechte weer was de orkaan Hugo, die vreselijk tekeer ging en waar zij nu de naweeën van mee mochten maken.

Het verslag, dat op blz. 25 begint, beschrijft hun belevenissen en de bijzondere plekken die zij bezochten.

Het zou te ver voeren om alle interessante plaatsen die ze bezochten tot in detail te beschrijven. Het waren er veel. Een van de hoogtepunten was, letterlijk en figuurlijk, het Empire State Building in New York. Ze stonden er bovenop. De 102 etages tellende wolkenkrabber dateert uit 1931 en is, met inbegrip van de TV mast, 448 m. hoog! Helemaal beneden in het enorme bouwwerk aten ze chinees.   (...)
  Laatste alinea: Riek heeft nog steeds contact met haar neef in Warwick. Onlangs schreef hij haar een brief waarin hij meedeelde bezig te zijn met het maken van een Engelse vertaling van de genealogie Sinkeldam. Hij had hem van zijn vader (Oom Jan) gekregen. De stamboom, schreef hij, was uitgezocht door ene H. Sinkeldam-Buschmann, in Zuidoostbeemster. Hij vroeg of zij haar misschien kende ...

(mei 1992)



Moord in de Beemster

(...) Tot slot nog dit: Jantje Spekken, een dochter van Klaas Spekken en Willemtje Braas, trouwde in 1856 met Klaas Sinkeldam. Zij was nog heel jong toen het allemaal gebeurde. Ongetwijfeld heeft ze het haar hele leven met zich meegedragen, want het vermoorde meisje was haar zusje ... Klik hier om het hele verhaal te lezen.

(augustus 1992)



Indonesië

(...) Overigens bleef Kees Sinkeldam er niet tot het einde. Na een verblijf in de tropen van ongeveer een jaar werd hij met De Grote Beer, een schip van het Rode Kruis, wegens ernstige rugklachten naar Nederland teruggestuurd. Daar werd hij geopereerd en onderging er de nodige behandelingen om daarna de draad van het leven, zoals dat er voor de diensttijd uitzag, weer op te pakken. Klik hier om het hele verhaal te lezen.

(augustus 1992)

Kees (Casey) Sinkeldam overleed te Ormond Beach (Florida, U.S.A.) op 27 september 2002.



Het klooster

In sommige families kwam (en komt) het voor dat een of meerdere dochters "in het klooster" gingen. Bij de familie Sinkeldam kwam dat vooral voor in de Waterlandse tak. In het gezin van Dirk Sinkeldam en Elizabeth Zijp was dat het geval bij drie van de vier dochters. Nicolaas, enige zoon in dit gezin, werd bakker in De Rijp. In het gezin van Klaas Sinkeldam en Agatha Clasina Vader verlieten drie dochters (en een zoon) het ouderlijk huis, teneinde hun intrek in een klooster te nemen. Klik hier om het hele verhaal te lezen.

(november 1992)



Een winkel op Haaldersbroek

Wie het telefoonboek van Nederland doorbladert, komt daarbij verschillende keren de naam "de Winkel van Sinkel" tegen. Er bestaat zelfs een versje over:

In de Winkel van Sinkel is alles te koop.
Hoeden en petten en damescorsetten,
drop om te snoepen en pillen om te poepen ....

Hoe ging het verder ook al weer?


Bestaat er een verband tussen de naam Sinkeldam en de historische "Winkel van Sinkel" in Amsterdam? Er zijn mensen die denken van wel:

" Gehoord van een mijner tantes. De stamvader Sinkel, dreef een winkel in van alles, en woonde op de Dam, in Amsterdam. Hieruit zou de naam Sinkel-dam zijn ontstaan. "

(Uit brief van C.A. Sinkeldam te Linne, 1 februari 1987.)

Het is een leuke gedachte, maar er schuilt helaas geen kern van waarheid in. Dat bleek begin 1993, toen een ontmoeting plaatsvond met de heer Lampe te Oosthuizen. Hij toonde zijn genealogische collectie betreffende het geslacht LAMPE en vertelde daarbij dat een van de vrouwelijke leden van dit bekende geslacht trouwde met ene Jan Sinkel, afkomstig uit Polen. Deze Jan Sinkel kocht een winkel (drogisterij) in Amsterdam, waar hij een kledingzaak van wilde maken. Hij kocht de winkel onder het beding dat hij er, naast kleding, bepaalde drogisterij artikelen moest blijven verkopen. Vandaar dus die "pillen om te poepen".

Toch is het geen gekke gedachte om de naam Sinkeldam aan de naam van een winkel te koppelen. De voormalige winkel van Sinkeldam op Haaldersbroek werd vast ook wel eens zo genoemd! Dat was echter een kruidenierswinkel, met daarbij een woonhuis.

(augustus 1993)



Een bakker in De Rijp

In november 1992 werd in het artikel "Het Klooster" (zie hierboven) vermeld dat drie van de vier dochters van Dirk Sinkeldam en Elizabeth Zijp in het klooster gingen. Dochter Cornelia deed dat niet. Zij trouwde een paar jaar na de dood van haar vader met Jacob Commandeur en zij kregen een groot gezin. Haar broer Nicolaas trouwde al in 1911. Dat had hun vader nog wel mee mogen maken en, zoals reeds in bovengenoemd artikel werd aangegeven, Nicolaas vestigde zich als bakker in De Rijp.


De winkel en winkelprijzen van toen

Er zaten heel wat bakkers in De Rijp. Tot die conclusie komen we als we het verhaal lezen van een bejaarde dame, die in haar jeugd de zogenaamde sinterklaastafels in het dorp waar zij woonde ging bekijken.

Ze woonde zelf op het Zuid en begon haar rondleiding op papier door De Rijp bij de winkel van Jan Rot (dat was geen bakker). Ze beschreef vele kruidenierswinkels, slagerijen en andere winkels. We laten hier alleen de bakkers volgen die ze onderweg tegenkwam.

Bakker de Moes zat op de hoek met de Gezonde Apotheek. Hij had zijn taai en speculaas uitgestald en ook nog een enkele taart. In de Rechtestraat was bakker Van Doorn gevestigd en even verderop bakker Büster, die heerlijke speculaas en koekjes verkocht. Abercrombie, in de wandeling gewoon Crombie genaamd, had ook heerlijke speculaas. Dan had je nog bakker Kuiper en verder bakker Sinkeldam. Daar was het op zondagmorgen altijd druk na het uitgaan van de mis in de katholieke kerk (de winkelsluiting op de zondag bestond nog niet). Er waren echter nog meer bakkers in De Rijp: bakker Dammes in de Tuinbuurt, die de lekkerste taai verkocht, en bakker Van Diepen (later Abels), op de Ven.

Je kunt het je bijna niet voorstellen dat een banketletter van een kilo toen twee gulden kostte! Toch was dat wel de prijs die voor een dergelijke banketletter (wat groot, misschien?) gevraagd zou worden. Dat blijkt uit een advertentie van "Electrische Brood-, Koek- en Banketbakkerij DE ONDERNEMING te De Rijp" die in Eisma's Rijper Nieuws- en Advertentieblad van 29 november 1924 stond:


Ondergeteekende beveelt zich beleefd aan even als vorige jaren, tot het leveren van ALLE voorkomende soorten gebakken als:

  • Moscovisch -, Cadrille, Marsepein, Harten, Zalmstaart, Hammen enz.
  • Banketletters 20 ct per ons
  • Honig Taai Taai, dikke 40 ct per pond
  •     idem, idem, kleine 45 ct per pond
  • Boter-Speculaas 16 ct per ons

Ziet de etalage!

P.S. Gelieve s.v.p. vroegtijdig te bestellen: dan kan voor nette afwerking en vlugge bediening worden zorg gedragen.

Nic. Sinkeldam, DE RIJP

En aan de zijkant, rechtop, om daar nog eens extra de aandacht op te vestigen:

F   Neemt U eens proef met mijne óverheerlijke Nogatine-Taart!   E



A. Abercrombie, eveneens bakker in de Rechtestraat, verkocht ook banketletters, maar dan voor ƒ 1,- per pond. Moscovisch gebak verkocht hij in diverse prijzen. Speculaas kostte de klant ƒ 0,80 per pond en Taai-Taai ging bij hem ook voor ƒ 0,40 per pond over de toonbank. Welbeschouwd was hij dus precies even duur!

(Een Nieuwe Chronyke, uitgave van de oudheidkundige vereniging Graft-De Rijp, jrg. 7, nr. 5, dec. 1990 en jrg. 9, nr. 5, dec. 1992. Met dank aan dhr. O. Brunsting, te De Rijp.)

(november 1993)



Koopjes halen bij Sinkeldam!

Ook van de voormalige winkel op Haaldersbroek is een prijslijst bewaard gebleven. Erboven staat: KOOPJES HALEN BIJ SINKELDAM. En dit waren een paar van die koopjes:

Stel je eens voor dat wij, met ons huidige inkomen, in de tijd zouden leven waarin deze prijzen golden! We zouden dan wel een zeer goed belegde boterham hebben!

(november 1993)



Haaldersbroekerdwarsstraat 14

Dirk Sinkeldam, zoon van Cornelis Sinkeldam en Trijntje Moerkamp, en zijn vrouw Geertje Groot hadden zeven kinderen (eigenlijk waren het er tien, maar drie daarvan waren jong overleden). In 1893 kocht Dirk een huis in de Haaldersbroekerdwarsstraat te Zaandam. Dit werd in een notariële akte d.d. 19 mei 1893 vastgelegd. Het was een woonhuis met erf en "verdere aanhoorigheden, gelegen te Zaandam, Oostzijde, op Hollaertsbroek".

Dirk Sinkeldam hield het huis gedurende de rest van zijn leven in bezit. Hij woonde er. Na zijn overlijden in 1931 ging het in andere handen over. Daartoe verscheen op 12 november 1931 voor de notaris de met naam genoemde makelaar, wonende te Zaandam, "handelende ten deze volgens zijne verklaring als lasthebber van ...", en dan worden de namen genoemd van de betreffende personen (de erfgenamen). Als eerste "den Heer Cornelis Sinkeldam, kruidenier, wonende te Zaandam, in algeheele gemeenschap van goederen in tweeden echt, als haar eerste man, gehuwd met zijne tegenwoordige echtgenoote, zijnde uit zijn eerste huwelijk geen kinderen geboren".

Er werd overgegaan tot openbare verkoop van het woonhuis met schuur, erf en verdere aanhoorigheden en getimmerten, enz.

Het huis kwam, zoals gezegd, in andere handen. Er was echter méér! "Een perceel weiland, gelegen te Zaandam in den Kalverpolder aan en bezuiden den Grooten Dors, groot een en dertig aren, en een perceel weiland genaamd de Kooienakker, gelegen te Zaandam in den Kalverpolder, groot zestien aren tien centiaren". Deze beide stukken grond kwamen voor een bedrag van ƒ 800,- in bezit van de Heer Cornelis Sinkeldam, kruidenier te Zaandam.

Het huis aan de Haaldersbroekerdwarsstraat staat er al lang niet meer, maar veel familieleden kunnen het zich nog wel herinneren. Volgens zeggen stond het wat "inverdan". Helaas bestaat er geen afbeelding van.

(augustus 1994)



Ontmoetingen

In een brief, die in 1994 een kerstkaart van de familie W. Sinkeldam uit Rochester (Minnesota, USA) vergezelde, stond de volgende regel: "Volgend jaar is het reeds 11 jaren geleden dat ik de laatste keer in Holland was met Ina en Sara. Waarschijnlijk komen Ina en ik volgend jaar naar Holland voor 'n vacantie." En dat gebeurde. Ze brachten in november bezoeken aan hun familieleden en, op donderdagavond 16 november kwamen ze naar de Beemster. Om precies acht uur reed hun huurauto de brug op en we hadden samen een heel gezellige avond. Het is ontzettend leuk om met iemand kennis te maken waar je al zo lang mee schrijft (al is het dan ook alleen maar met de kerst). We bekeken samen de foto's van hun huis, de omgeving, O.J. (de kat), de trouwerij van Sara (hun dochter) en Steve, en natuurlijk ook van Ellen en Gino. Als bijzonder geschenk hadden ze een grote, door Wim zelf gemaakte foto van Rochester meegenomen. Het maken van foto's is Wim z'n grootste liefhebberij en hij heeft er dan ook al prijzen mee gewonnen.

De ontmoeting met Wim en Ina Sinkeldam was de derde van 1995. Kort daarvóór, op 10 oktober, had een kennismaking plaats met Rudi en Martha Sinkeldam. Ze bezochten o.a. zijn nicht die inmiddels al weer twee jaar in Ilpendam woont. En dat is niet zo ver van de Beemster af. Daar had de ontmoeting dus plaats. Ook die was heel hartelijk, 't is alsof je elkaar al jaren kent! Rudi had speciaal voor het familiearchief enige foto's meegenomen, die inmiddels een plekje hebben gevonden in het "Bijlagenboek".

Bij deze ontmoetingen was het niet zo moeilijk om met elkaar in gesprek te komen: de mannen zijn beiden in Nederland geboren en spreken nog steeds hun moedertaal, zij het met een typisch Amerikaans accent.

Niet alleen in Nederland vonden ontmoetingen plaats, óók in Amerika gebeurde dat. Neal en Elsie Sinkeldam bezochten Wim en Ina Sinkeldam, en daarvóór Wim z'n broer John en echtgenote. Kennelijk zijn de foto's die Wim bij ons in de huiskamer maakte goed geslaagd, want op de kaart die in december 1995 als kerstpost bij ons in de brievenbus gleed, schreef Neal een korte boodschap. Het geeft je toch wel een goed gevoel: (vertaald) "je ziet er te jong uit om een getrouwde dochter te hebben ..... " Een complimentje op z'n tijd is toch wel leuk.

(februari 1996)



De belasting en hoe Siem Sinkeldam daar over dacht

Soms moet je het hebben van tips, zoals ook bij het volgende stuk het geval is. Het kwam door een telefoontje van dhr. L. Bertels, die vertelde dat hij een artikel had gelezen in een oude krant (aanwezig bij het Streekarchief Waterland te Purmerend, op microfiches). Het ging om een exemplaar van De Waterlander van zaterdag 13 mei 1916. En dus: zelf naar het archief om het betreffende artikel te bekijken (en er een afdruk van te laten maken).

Op zaterdag 13 mei 1916 werd in De Waterlander een ingezonden stuk geplaatst, afkomstig van S. Sinkeldam. Het ging over een ook heden zeer aktueel onderwerp: de belasting. Het begon als volgt:

Het was op den avond van 8 Mei, dat bij mij werd aangeklopt. Ik open den deur en zie den gemeentebode, die met een beleefd en plechtstatig "Astublieft" mij het belastingbiljet van de H.O. overhandigde." Daarop volgde de conversatie, zoals deze zich later afspeelde tussen Siem en zijn echtgenote. Zij stelde hem de volgende vraag: Wat is dat? Waarop hij antwoordde:
- Van de belasting.
Laat eens zien? Alweer opgeslagen, is haar ontboezeming.
- Nou wat zou dat? Alle produkten worden duur, dus waarom dan het gemeenteprodukt niet?
Noem je dat een produkt, het is toch niet bruikbaar?
- O, voor ons niet, maar voor anderen wel.
Nou het is mooi, wij zullen nog wel meer ontberen en brengen de centen maar weg.
- Ja, maar vrouw het is toch de gemeentehuishouding en daar moeten wij toch alle aan mee betalen, nu moet je deze huishouding niet voorstellen als een gewone arbeidershuishouding, als die niet meer hebben dan is de slotsom, er is niet meer, dus afgelopen, maar daar gaat dat anders. Niet genoeg, geen zorg, nog wat opcenten en klaar is Kees, of je hebt of niet, betalen, en anders, nou dat weet je wel, de wet zus en zo, art. zoveel en zoveel, bom, en je armoedig rommeltje wordt verkocht, en zij nemen de centen, begrijp je dat?
Maar hoe kunnen ze op dat papier zetten dat de eerste termijn op 1 mei moet voldaan worden en op 8 mei komt het biljet.
- Dat gaat zo: eerst moeten die heren precies uitrekenen hoeveel ieder betalen moet, en dat is een heel werk, want elke inwoner betaalt precies zijn deel. De een betaalt niets meer dan de ander, altijd volgens zijn inkomen en hoedanigheid, je kunt begrijpen dat het een groot werk is om dit eerlijk te regelen, daarbij kan men niet verlangen dat zulke heren van 's morgens 6 tot 's avonds 6 uur werken, zoals wij, dan moesten zij er niets van hebben. O neen, kalmpjes aan, en dan al die papieren schrijven, ik zou zeggen, als je daar met januari aan begint, dan kan je onmogelijk voor mei klaar zijn, en zodoende komt dat alles zo laat. Maar je hebt toch met 1 mei geen waarschuwing ontvangen?
Dat moest er ook nog bijkomen, dat men een waarschuwing kreeg vóór het aanslagbiljet. Ik geloof dat je niet goed in je hoofd bent.
- Is dat zo gek? Er gebeuren wel gekker dingen, heb je dan zaterdag 6 mei na die regenbui het water niet gezien voor de huizen op de Hoogendijk, de mensen moesten over een plank lopen om in de huizen te komen en daar ligt nog wel een afwateringsriolering.
Dan ligt die toch niet goed?
- Juist, dat is het gekste van het geval, begrepen? O zo.
Het is een mooie boel.
- Houdt nu maar op met dat gezanik, anders wordt ik nog gek, want zolang als de uitbreiding van de gemeente niet zoveel rente afwerpt dat de gemeentehuishouding er van kan bestaan, zo lang zal je moeten betalen en dat zal nog wel wat duren, of: het moet zo worden dat alle arbeiders een ander heenkomen zoeken, evenals de heren welke de rang van miljonair hebben behaald en naar een beter oord verhuizen, en de midden- en arbeidersstand voor de rest laten zitten, of: dat de handen ineen worden geslagen en wij eens gaan uitrekenen of wij zoveel moeten betalen, en blijkt het dan dat het te veel is naar de draagkracht, dan eenvoudig te zeggen, alle arbeiders tegelijk: het is op, we hebben niet meer. Maar dat zal ook nog wel lang duren, want een dergelijke consequentie aanvaardt men niet zo licht, men mocht eens in ongenade vallen bij de heren, en dan was het laatste nog erger dan het eerste, dus is het beste te berusten en maar te betalen.

Uiteraard kon een dergelijk stuk niet onopgemerkt blijven. Er werd op gereageerd door dhr. P. Karman, wonende te Buiksloot. Zijn reactie werd op 20 mei gepubliceerd. Hij wees hem op het bestaan van de arbeidersbeweging: "Tot nu toe heb ik u steeds als medestrijder hier in Waterland gemist, als het u dan ook ernst is, bewijs dit dan door een daad, en wel: geef u tenminste op bij de organisatie, waar ook gij bij behoort. Hoe sterker wij zijn, zooveel te meer macht wij uit kunnen oefenen. (...) "

Ook Siem las dit antwoord en hij voelde zich geroepen om opnieuw een stuk naar de krant te sturen. En ook dat werd geplaatst. Hier zal het echter niet verder worden opgenomen.

Simon Sinkeldam komt onder nummer V-3 voor in genealogie SINKELDAM. Hij was één van de zes zoons van Jan Sinkeldam en Geertruida Vlak (IV-5).

(mei 1996)



Familieberichten

Van de twee advertenties die in De Schakel werden opgenomen wordt er hier slechts één genoemd: die van Bertus Sinkeldam, overleden te Zaandam op 28 januari 1996. Het volgende stukje tekst was er bij geplaatst:


Bertus Sinkeldam

Het was altijd nog de bedoeling hem nog eens op te zoeken, want we waren nog lang niet uitgepraat. Hij had zoveel te vertellen, over de koren waar hij in zong, over waar hij zijn leven mee vulde. Een paar maanden eerder had hij nog opgebeld om te zeggen dat hij op de TV zou komen. Graag was hij ook op de Open Dag (10 september 1994) gekomen maar helaas, hij lag toen in het ziekenhuis. Maar jammer vond hij het wel.
Bertus Sinkeldam was een bijzonder mens, aan wie ook in De Sinkeldammer Courant van mei 1994 aandacht werd besteed. Dat was in het artikel "Een dag uit het leven van een krantenbezorgster". Een stukje daaruit:

Hij vertelde hoe hij er toe gekomen was om het dagboek (met herinneringen aan een verblijf in Wenen in 1943) samen te stellen. Eigenlijk was hij dat namelijk helemaal niet van plan. Het kwam doordat hij de brieven die hij in die periode naar huis had geschrven, maar die hij vanwege de censuur met dezelfde vaart weer terug had gekregen, bij zijn terugkeer naar Nederland zelf meenam, en deze later aan de pastoor liet lezen. De pastoor zei: "Bertus, daar moet je een boek over schrijven!" En dat deed hij. Het boekje kreeg als naam "Mijn reisavontuur in Oostenrijk".
Het boekje werd dikwijls uitgeleend en uiteraard telkens weer netjes teruggegeven. Maar nu, ... nu is het weg! "Ik heb het huis wel zes keer omgekeerd, maar ik kan het niet vinden!" Dat is heel erg. Waar is het?

In het laatste telefoongesprek vertelde hij verheugd dat hij het boekje weer terug had.

(mei 1996)



Is het geslacht Sinkeldam afkomstig uit Goor?

Soms lees je er zo maar overheen. Nota bene op de voorpagina van Gens Nostra, het maandblad van de Nederlandse Genealogische Vereniging, van juni 1996 staat het: Marigje ten Senckeldam. Zij trouwde te Wierden op 25 augustus 1663 met Jan Rutgers Eshuis. Een paar bladzijden verder staat de naam van haar vader: Esken ten Senckeldam, die in dat jaar te Goor woonde. Daarbij staat het volgende aangetekend: "Erve Senkeldam wordt in 1381/83 vermeld als Zellincdam. In 1601 is het 9 molder groot en in 1602 is Jan ten Senkeldam bewoner." Verdere gegevens ontbreken. Maar het zet je wel weer even aan het denken. Dit gegeven was ons reeds bekend, of het aansluit op "onze" genealogie echter niet. Dick Sinkeldam (Amstelveen) is al jaren op zoek naar de verbindende schakel. Hij heeft hem nog niet gevonden.

De naam Sinkeldam komt ook voor in de DTB-registers van Amsterdam. Twee vermeldingen volgen hier. Zij verwijzen allebei naar Goor.

* Op 14 april 1707 ging Willem ten Sinkeldam van Goor, oud 26 jaar (dus geboren omstreeks 1681), te Amsterdam in ondertrouw met Catrina Lijftincks van Lingens. Zijn vader woonde in Goor.

* Op 27 april 1742 ging Wouter ten Sinkeldam van Goor, 31 jaar (dus geboren omstreeks 1711), te Amsterdam in ondertrouw met Teuntje Roosendaal. Zijn vader was Jan ten Sinkeldam tot Goor.

In december 1988 ontvingen we een brief van dhr. Paasman te Dronten. Een daar aan voorafgaande brief was min of meer per ongeluk in ons bezit gekomen: hij reageerde hiermee op een vraag van iemand "uit de Beemster", en er staat maar één Sinkeldam in het telefoonboek. Het bleek echter te gaan om een vraag van Dick Sinkeldam uit Amstelveen, die vroeg naar voorouders van Jan Harmensz. uit de Beemster. De brief gaat o.a. over het volgende:

Jannes ten Senkeldam en zijn vrouw Roelofken Westendorp hadden in augustus 1748 vier kinderen: Esken en Harmine, ouder dan tien jaar (middelste kolom), en Gerrit Jan en Jan Willem, jonger dan tien jaar (rechter kolom). Was Jannes ten Senkeldam misschien een broer van Jan Harmensz. Sinkeldam, of een neef? Het is onwaarschijnlijk dat er geen enkele relatie is, ook al gezien het volgende: Jannes noemde zijn eerste dochter Harmine, Jan noemde zijn eerste dochter Harmijntje. Een overeenkomst in namen die haast niet toevallig kan zijn.

Kijken we nu even naar de Beemster, dan zien we dat Jan Harmensz. Sinkeldam en Neeltje Claes in december 1744 trouwden. Jammer genoeg zijn er van de Beemster geen impost-registers van die periode bewaard gebleven. Die zouden een aanwijzing kunnen geven over de herkomst van zowel Jan als Neeltje. Een toevalstreffer zou ons misschien op het juiste spoor kunnen zetten.

In de betreffende brief schreef dhr. Paasman verder nog: "Tenslotte heb ik nog tot tweemaal toe het trouwboek van de Statie Goor 1708-1813 inv.nr. 156 RA Overijssel vanaf het begin tot 1744 nagezien. Geen enkele trouwinschrijving op naam van een Ten Senkeldam!"

(februari 1997)

(Zie ook de reconstructie van het voorgeslacht Sinkeldam d.d. maart 2008.)




Internet en genealogie

Je wordt er bijna dagelijks mee geconfronteerd: Internet. Op de TV wordt er dikwijls naar verwezen. Je zou bijna denken dat je er zonder Internet-aansluiting niet meer bij hoort. Toch zijn er echt nog wel computerbezitters die geen modem hebben, en die dus ook niet kunnen "surfen", om nog maar niet eens te spreken over genealogen die hun hobby uitoefenen zonder gebruik te maken van een computer. En daar is helemaal niets mis mee! Heb je wèl computer en ook een modem, dan is het best leuk om het Internet eens uit te proberen. Er is veel informatie te vinden, als je eenmaal weet hoe het werkt. Bijvoorbeeld op de voor genealogen belangrijke homepage van de (NGV). Via deze pagina kun je homepages van o.a. NGV-leden, afdelingen, archieven en instellingen bekijken. Ook kun je via Internet zeer snel brieven versturen en antwoorden daarop krijgen, ook al is het aan de andere kant van de wereld. Dat wordt E-mail genoemd.

We wisten al dat er familie in Canada moest wonen: Thijs Sinkeldam en zijn vrouw, met hun vier kinderen, met name Matheus (*1940), Geertruida Josina (*1942), Antonius Franciscus (*1944) en Bob (*1948). Zij vertrokken per 4 maart 1954 uit Amsterdam. Tot aan hun vertrek voetbalde Thijs bij DWV, zoals zijn broers dat ook deden. Waar Thijs en z'n gezin zich destijds in Canada precies hadden gevestigd was niet bekend, evenmin of zij nu nog in leven waren. Nu belde op een dag in januari Jos Sinkeldam op. Ene James Sinkeldam uit Guelph, Ontario (Canada) had contact met hem opgenomen via Internet en had hem gevraagd of zij soms familie van elkaar waren. "Are we related?" Natuurlijk was dat het geval! Jos stuurde de uitgeprinte E-mail op zodat wij vanaf dat moment zowel over het postadres, als over het E-mail adres konden beschikken. Helaas is een E-mail adres nutteloos als je zelf niet over een Internet-aansluiting beschikt, dus de eerste brief ging gewoon per post. Toen het in februari mogelijk was om zelf via Internet een brief te versturen werd dat natuurlijk meteen gedaan. En het antwoord kwam snel, en wel heel uitvoerig. Bovendien bleek het prima bewerkbaar te zijn in een WP 5.1-document (dat werd gepubliceerd in dit nummer van De Schakel).

De brief werd ondertekend door Jacqueline, de vrouw van James Sinkeldam. Zo kwamen we in zeer korte tijd aan veel gegevens. Deze zijn inmiddels ingevoerd in de genealogie.

Ook per E-mail kwam een tip van dhr. J. Blokker uit Wormer: hij had in het RK-trouwboek van Zaandam (Kalf) een huwelijk gevonden van Frans Graaf en Trijntje Sinkeldam, voltrokken op 12 april 1812, "in facie ecclesia". Wie kon deze Trijntje zijn? Eigenlijk was er maar één mogelijkheid. Trijntje moest het achtste kind zijn van Dirk Jansz. Sinkeldam en Aaltje Dirks Buijs (gedoopt te Beemster op 28 april 1790). Zij was de enige van wie in de Beemster of omstreken geen overlijden was gevonden. Zeker ben je echter pas als je in de huwelijksakte (of overlijdensakte) de namen van haar ouders leest, en het blijkt te kloppen. Mede daarom werd op 15 april j.l. een bezoek gebracht aan het Gemeentearchief Zaanstad te Koog aan de Zaan. En inderdaad, zowel de doopdatum als de namen van haar ouders werden in de huwelijksakte vermeld. Ook werd van beiden de overlijdensakte gevonden. Deze gegevens zijn inmiddels in de genealogie ingevoerd.

Nu is het niet zo dat het altijd lukt met Internet. Er zijn zo van die problemen die je humeur danig kunnen verstoren: net op het moment dat je een brief wilt gaan verzenden loopt de computer vast. Weg brief. Of je bent met iets interessants bezig als de verbinding plotseling wordt verbroken, zomaar, zonder enige aanleiding. Wat het probleem bij de verzending van E-mail betreft, dat bleek voorkomen te kunnen worden door de brief eerst op te slaan in de out-basket, dan de verbinding tot stand te brengen en pas daarna de brief te verzenden. Geen enkel probleem meer! Zo zal iedere gebruiker wel zijn eigen methodes hebben om prettig te werken.

(mei 1997)



Het wereldwijde Sinkeldam boek

Er bestaan organisaties die zich bezighouden met het verkopen van familiegegevens, stambomen, familiewapens of iets wat daarvoor doorgaat. Er is de afgelopen tijd door verschillende instanties waarschuwend op gereageerd. Het was ons nog niet overkomen dat wij werden benaderd door een dergelijk bedrijf, maar nu is het dan toch gebeurd. De brief was gericht aan mevrouw H. Sinkeldam (die naam staat niet als zodanig in het telefoonboek maar werd, volgens de telefoniste van Halbert's Family Heritage te Weesp, ontleend aan een lijst met aanvragen voor informatiepakketten). Wie zouden er een boek hebben gekocht? Een stukje uit de brief:

" Geachte mevrouw Sinkeldam,

Reeds lange tijd doen wij intensief onderzoek naar de familienaam Sinkeldam en naar allen die deze naam - overal ter wereld - met u delen. Vandaag heb ik spannend nieuws voor u en alle andere mensen met de familienaam Sinkeldam. Eindelijk kan ik u, met veel genoegen, de publikatie aankondigen van HET WERELDWIJDE SINKELDAM BOEK.
    Ook uw naam en adres, mijnheer of mevrouw Sinkeldam, staan natuurlijk in HET WERELDWIJDE SINKELDAM BOEK. Mede daarom wilt u vast en zeker meer weten over deze nieuwe uitgave. HET WERELDWIJDE SINKELDAM BOEK bevat in de eerste plaats de Internationale Sinkeldam Adressengids. Met behulp van een zeer geavanceerd computer-netwerk hebben wij in Nederland, Engeland, Schotland, Wales, Noord-Ierland, Ierland, Australië, Nieuw-Zeeland, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Frankrijk, Zuid-Afrika, Canada en de Verenigde Staten ruim 170 miljoen individuele huishoudingen onderzocht. Zo konden over de hele wereld families met de naam Sinkeldam worden achterhaald. Aan de hand van deze gegevens is een naslagwerk samengesteld van hun adressen. Een beter bijgewerkt naslagwerk als deze Internationale Sinkeldam Adressengids is niet denkbaar. "

Voor dit boek wordt een bedrag van ƒ 99,95 gevraagd, inclusief verzendkosten .... Een stamboom is het in ieder geval niet. Het boek bevat wel "een handleiding voor het gebruik van de adressengids bij het natrekken van uw stamboom, bij buitenlandse reizen en bij het opsporen van uit het oog verloren familieleden". Verder o.a. algemene informatie over emigratie en heraldiek, en "recent ontwikkelde statistische gegevens over mensen met de familienaam Sinkeldam, verspreid over zeventien landen, en waar zij zich vandaag de dag bevinden".

(augustus 1997)



De kerstpost

Het komt ieder jaar weer. En telkens weer zijn we er blij mee. In de eerste plaats van al die mensen die je persoonlijk kennen, waar je een band mee hebt. Iedereen heel hartelijk bedankt. Het zijn net lichtpuntjes, in de toch wel donkere tijd rond de Kerst.

Uit de USA komen elk jaar weer heel bijzondere kaarten, met prachtig verwoorde wensen. Deze bijvoorbeeld, van Neal Sinkeldam te San Diego in California:

You are warmly thought about
Throughout the busy year ...
And memories draw you closer still
As Christmastime draws near.

Hij stuurde een "picture taken at Elsie's 70th birthday party" mee. Ze beleefden een goed jaar, waarin geen nare dingen gebeurden. Beverly, dochter van broer Bob, trouwde in 1997 met Paul Fielder, schreef hij. Ze wonen nu in Palo Alto (bij San Francisco).

John en Ineke Sinkeldam, te Riviera Beach in Florida, bedankten voor het opsturen van de Courant. "We lezen het ontzettend graag, en vinden het heel interessant", schreven ze. Ook in hun kaart stond een mooie wens:

A special wish at Christmastime
for all the season's best.
And may the year ahead be filled
with all that's happiest.

Uit de kaart van Kees en Cora Sinkeldam te Ormond Beach, eveneens in Florida, kwam een twintig-dollar biljet tevoorschijn, als bijdrage voor De Sinkeldammer Courant.

Hoe zouden onze verre familieleden daar in het noorden van de Verenigde Staten deze winter doorgekomen zijn? Volgens de berichten was het er heel slecht weer. En hoe zou het James Sinkeldam en zijn familie zijn vergaan? James woont in Canada, in Ontario. De beste en snelste manier om daar achter te komen was een e-mailtje te sturen. Dat gebeurde op 17 januari. Een paar dagen later kwam zijn antwoord. Hoewel het eigenlijk niet meer onder de kerstpost mag worden gerekend volgt hier toch de inhoud van de e-mail:

Happy New Year, nice to hear from you. All things are very well here. In regards to the weather we haven't been directly affected but Ottawa, Montreal and that region has been declared a state of emergency. That area is about a 5 hour drive from where we reside. My in-laws live there, and although they are not as directly affected, it is said many areas will not have electricity for 3-7 weeks. There were brutal ice storms in the region, which caused all the havoc.

Het zal je toch gebeuren! Maar goed, dat was zo in het kort de kerstpost. Verder zijn er natuurlijk nog veel meer berichtjes geweest, kaarten, brieven, e-mail, maar het is onmogelijk om deze allemaal hier op te noemen. Natuurlijk gaat het er niet om hoe een kaart er uit ziet. Het gaat er om dat iemand aan je denkt. Een ogenblik zijn gedachten jouw kant uit laat gaan. Zo iets gooien we dan ook niet weg.

(februari 1998)



Op zoek

Vele mensen zijn op zoek naar familieleden, oude vrienden of vriendinnen. Per e-mail blijkt het mogelijk te zijn het een en ander te achterhalen. Een van onze lezers zocht een familielid in Canada (Guelph, Ontario). Via James Sinkeldam, wonend aldaar, lukte het om de betreffende op te sporen.

Ook Jos Sinkeldam te Heteren werd benaderd door iemand die op zoek was. Het ging hier om een persoon in de Verenigde Staten van Amerika. Zijn e-mailtje d.d. 12 november 1997 luidde als volgt:

" Vanmorgen kreeg ik een e-mailtje van Jaki Alderete uit Rochester. Zij zocht Ina Mougin, een oude schoolvriendin van haar die zij sinds de jaren '70 niet meer had gezien. Ina was volgens haar in de jaren '60 met een "gentleman named Sinkeldam" getrouwd, en Jaki vroeg zich af of ik hier iets van af wist. Dit is niet het geval, maar misschien weet jij iets meer? "

Natuurlijk was dat het geval, want de gentleman named Sinkeldam was niemand minder dan Wim Sinkeldam, die in november 1995 samen met zijn vrouw Ina de Beemster bezocht. U heeft dat destijds in dit blad kunnen lezen (elders op deze pagina). Hij kon haar dus het adres doorgeven. Helaas voor Jaki waren Wim en Ina toen al verhuisd, dus een contact kwam niet tot stand. Toen bij de kerstpost echter hun nieuwe adres bekend werd, kon dat via Jos dus weer aan Jaki worden doorgegeven, zodat zij nu wèl haar oude vriendin kon vinden.

(mei 1998)



Genealogie Sinkeldam – De Schakel 1992 – Inhoudsopgave – Startpagina