Oud nieuws

(door Hanny Sinkeldam-Buschmann)

Pagina op volledig scherm bekijkenVerhalenpagina




De dorpsvroedvrouw

Het waren niet altijd getrouwde vrouwen waarmee Neeltje Claas in haar praktijk als dorpsvroedvrouw te maken kreeg. Trijntje Claas Hoofd, bijvoorbeeld, de dienstmeid van Claas Hendriksz. Groot. Op vrijdag 20 november 1750 werd ze bij haar geroepen, omdat haar tijd gekomen was. Toen ze binnenkwam met twee buurvrouwen, was het kind juist geboren. Ze vonden Trijntje "zonder geheel verlost te zijn van 't nodige op het bedde, dog het kind in de handen bijt vuur".
  De vroedvrouw ging meteen aan het werk terwijl "zij deselve Trijntje Claas Hoofd zeer distinctelijk heeft afgevraagt wie de vader was van dat jong geboren kind waarvan zij soo aanstonds was verlost geworden". Trijntje antwoordde daarop "dat niemand anders de vader was van haar kind als Jan van IJk, varende". Het werd notarieel vastgelegd op 12 februari 1751 (N.A. 5447, nr. 103, Westzaan).
  Een soortgelijk geval vond plaats op 24 mei 1753, toen ze Maartje Dirks, de weduwe van Barend Wouwd, in barensnood aantrof, biddende om hulp. Ze antwoordde "dat ze alvoorens diende te weten wie zij voor vader erkende van die vrucht van welke zij hoopte te verlossen". Teneinde toch de hulp van de vroedvrouw te krijgen moest ze wel zeggen "dat niemand dan Barend Marius, mede in de Middel te Westzanen woonachtig, de vader van dezelve vrucht was". Ze bevestigde dat nog enige keren, zowel voor, tijdens als na de geboorte van haar zoon. Ze voegde er wel bij dat Barend Marius "haar tot zulks verleid had, onder solemneele belofte dat hij haar zoude trouwen".
  In de notariële akte waarin deze gebeurtenis wordt beschreven, staat Neeltje Claas vermeld als "huijsvrouw van Jan Stolp, in qualite als dorpsvroedvrouw te Westzaan, oud 66 jaaren" (N.A. 5448, nr. 75, d.d. 7-8-1753). Daaruit is af te leiden dat zij omstreeks 1687 werd geboren.
  Vier jaar later, op zondagavond 11 december 1757 om een uur of zes kwam ze in de woning van Jan Jacobsz. Zuiker (alias Jan Amperse) aan het Zuideinde van de Krabbelbuurt. Zijn dochter Trijntje Jans Zuiker moest bevallen. Ook zij moest zeggen wie de vader was van haar nog ongeboren kind. Ze antwoordde "dat niemand anders dan Jan Barends (zijnde kleeremaaker en gehuwd man, die in 't voorend van dat zelve huis woonde) de vader was van haar kind" (N.A. 5452, nr. 281, d.d. 10-2-1759).
  Neeltje Claas Swaan bereikte een hoge leeftijd. Ze was ongeveer 85 toen ze op 4 april 1772 overleed. Op 7 april daaropvolgend werd ze begraven.




Neeltje Claas Swaan komt voor in kwartierstaat Hart-Sinkeldam (deelkwartierstaat Buijs-Heekelaar) onder nummer 1925.


Meer oud nieuwsStartpagina