Het voorgeslacht van Jantje Hillen

(door Hanny Sinkeldam-Buschmann, met dank aan Rick Gallagher)



Pagina op volledig scherm bekijken / Een genealogische dwaling / Startpagina



Een genealogische dwaling

Sijtje Langenberg, een overgrootmoeder van vaderskant, werd geboren in een zgn. toemolen in de Starnmeer, bij Graft. Haar vader, Cornelis Langenberg, was toen 54 jaar, haar moeder, Jantje Volkers (die bij nader onderzoek Jantje Hillen bleek te heten), was 42 jaar. Waarom zij zichzelf "Volkers" noemde is mij nooit duidelijk geworden. Maar goed, het zij zo. Omdat ik met een kwartierstaat bezig was en zocht naar haar verdere voorouders vond ik al gauw het huwelijk van Sijtje d'r ouders en de verdere bijzonderheden over geboorte en overlijden. Zo werden ze als voorouders opgenomen in mijn kwartierstaat, en later in de kwartierstaat van mijn kleinkinderen:
  1. Cornelis LANGENBERG, geb. Starnmeer/ged. Graft 6/30-4-1808, boerenknecht, dienende als grenadier bij de 4e Kompagnie van het 2e battaillon (1834), watermolenaar in de Starnmeer, overl. ald. 30-9-1873; tr. (1) Graft 3-8-1834 Trijntje Bakker, geb. West-Graftdijk ca. 14-8-1815, overl. Starnmeer (gem. Graft) 30-4-1840, dochter van Evert Bakker en Meinsje Kwadijk; tr. (2) Graft 20-3-1842 (akte nr. 3)
  2. Jantje HILLEN, geb. Broek op Langendijk 18-9-1817, overl. Oost-Graftdijk (gem. Graft) 16-2-1910 (als Jannetje Volkers).

    Bijzonderheden uit de huwelijksakte:
    Cornelis was bij zijn huwelijk watermolenaar, zijn vader ook (deze woonde met zijn vrouw "in deze gemeente"); Jantje was dienstmeid, haar moeder was overleden; getuigen waren: Cornelis Stam, 68 jaar, arbeider wonend te Akersloot, Jan Muijs, 37 jaar, watermolenaar wonend te Purmerend, Simon Kalf, 44 jaar, visser wonend te Purmerend, aangehuwde broeder van de bruidegom en Abram Smit, 57 jaar, veldwagter wonend te Graft, goede bekende.


De overlijdensakte van Jannetje Hillen/Volkers (nr. 6):

Jannetje Volkers, overl. Graft 16-2-1910 (09.30 uur, Oostgraftdijk nr. 5), aangever is Jacob Langenberg, watermolenaar, 58 jaar, wonend te Graft, zoon van de overledene. De akte vermeldt haar leeftijd (92 jaar), dat zij geboren werd te Broek op Langendijk, weduwe is van Cornelis Langenberg en dochter van Jan Volkers en Aaltje Hillen.

Haar geboorteakte werd destijds al gauw gevonden, omdat zowel haar leeftijd bij huwelijk (24 jaar) als bij overlijden (92 jaar) bekend waren, evenals haar geboorteplaats (Broek op Langendijk):

Broek op Langendijk, geboorteakte nr. 6: aangever Klaas Hillen, 41 jaar, landbouwer "welke ons heeft verklaard dat op den 18de der maand September van het jaar 1817 des middags ten Twaalf uren, zijn halve zuster Aaltje Hillen van beroep kastelijnesse wonende te Broek op Langendijk in het huis Nr. 46 is bevallen van een kind van het vrouwelijk geslacht", enz. Het kind zal de naam Jantje Hillen krijgen. Bij de aangifte zijn aanwezig Jacob Rozee 71 jaar, onderwijzer der jeugd en Cornelis Opdam, 62 jaar, landbouwer, beiden wonend te Broek op Langendijk
Wat ik altijd vreemd ben blijven vinden was de naam van de vader, Jan Volkers, zoals die in de overlijdensakte werd vermeld. Maar goed, ik ging op zoek naar het overlijden van moeder Aaltje Hillen. Omdat haar dochter in Broek op Langendijk werd geboren zocht ik daar in de 10-jarige tafels en vond een overlijden van Aaltje Hillen. Deze bleek te zijn overleden op 10-10-1843 (huisnr. 7), was nog steeds kastelijnesse en ongehuwd. Pas toen ik haar doop vond realiseerde ik me dat ze bij de geboorte van haar kind pas zeventien was ....

Met de gegeven leeftijd bij overlijden had ik zo de geboorte en doop van Aaltje te pakken, zodat de kwartierstaat toch weer een stukje verder kwam:

  1. onbekend.
  2. Aaltje HILLEN, geb./ged. Broek op Langendijk 28-2/2-3-1800, kastelijnesse, overl. ald. 10-10-1843, ongehuwd (huisnr. 7).
En dit waren dan haar ouders:
  1. Klaas Jansz. HILLEN, geb. Broek op Langendijk 6-11-1775 (Reg.Civ.), dagloner, landbouwer, overl. ald. 8-7-1835; tr. (2) vóór/ca. 1812 IJtje Bakker, geb. Andijk ca. 1775, overl. Broek op Langendijk 11-7-1835; tr. (1) Broek op Langendijk (geref.) 28-4-1799
  2. Hillegond Jans WIERS, ged. Hensbroek 1-1-1769 (Hilgont), overl. tussen 1806 en 1812.
De overlijdensakte van Klaas Jansz. Hillen heb ik destijds gezien, maar heb er helaas geen kopie van laten maken. De namen van zijn ouders heb ik ongetwijfeld op deze akte gelezen. (Inmiddels heb ik de akte op Familysearch bekeken en gezien dat dit inderdaad klopt; de overledene was 60 jaar en nog steeds landbouwer; akte nr. 11.) Hoe dan ook, ik zocht verder en al gauw ontstond een behoorlijke uitbreiding van de kwartierstaat:
  1. Jan HILLEN, geb. Zuid Schermer 1-1-1735 (Reg.Civ.), overl. Broek op Langendijk 19-6-1827; tr.
  2. Aaltje VOLKERS, overl. Broek op Langendijk vóór 19-6-1827.
De overlijdensakte van Jan Hillen (nr. 11): overleden Broek op Langendijk 19-6-1827, 14.00 uur, geb. Zuidscharwoude, 92 jaar, zonder beroep, zoon van Klaas Hillen en Neeltje Blom, resp. overleden te Purmerend en Broek op Langendijk. Aangevers zijn Jan Klaasz. Bak, 38 jaar, landbouwer en Dirk Klaasz. de Graaf, 31 jaar, dagloner, geburen. Akte vermeldt niets over een echtgenote.
  1. Klaas Adriaansz. HILLEN, wonende te Broek op Langendijk, verkocht op 2-8-1734 herberg "de Swaan" tegenover het raadhuis ald. aan Dirk Adriaanse Bik, overl. Purmerend; tr. vóór okt. 1733 (testament langstlevende Zuid Scharwoude 10-10-1733)
  2. Neeltje Jans BLOM, overl. Broek op Langendijk.
Natuurlijk zocht ik ook verder naar het voorgeslacht Wiers, waarvan ik toch heel wat interessante gegevens vond. Abraham Wiers, grootvader van Hillegond, was onderwijzer. Hij werd op 14-6-1713 beroepen tot schoolmeester te Hensbroek, komende van Abbekerk, geweldig leuk om te weten!


En toen werd het 14 september 2011

Er kwam een mailtje binnen van Rick Gallagher. "Mijn" Aaltje Hillen zou de verkeerde Aaltje zijn, namelijk de tante van degeen die ik als moeder van Jantje Volkers had gezien. Hij gaf ook de overlijdensdatum van de echte moeder van Jantje: 25 september 1817, een week na de geboorte van haar kind. Als dat klopte ging mijn kwartierstaat op dit punt dus volledig de mist in. In al die jaren had ik er nooit meer naar gekeken, overtuigd als ik was van de juistheid van mijn eigen vondsten. Goed, de gegevens dateren uit de begintijd van mijn genealogisch gespeur, maar dan nog, ik kon niet geloven dat ik deze fout gemaakt had. Omdat ik toch aan de computer zat besloot ik om meteen de akte bij Familysearch te bekijken.

De overlijdensakte (nr. 6):

Aaltje Hillen, overl. Broek op Langendijk 25-9-1817 (20.00 uur, huisnr. 46), aangevers zijn Jacob Roozee, 71 jaar en Cornelis Opdam, 62 jaar, geburen. De overledene is 38 jaar, weduwe van Jan Kaas, vader van de overledene is Jan Hillen en moeder is Neeltje Pover overl.
Hoe kan het zijn dat ik mij zo ontzettend heb vergist? Hoe heb ik er ooit toe kunnen komen om de verkeerde Aaltje (en dus verkeerde voorouders) aan mijn voorgeslacht toe te voegen? Dus, terug naar de gegevens die ik destijds gevonden had. Allereerst de huwelijksakte. Wat stond daar eigenlijk precies in?

20 mei 1842: Jantje was dienstmeid, haar moeder was overleden.

Toen ik dat las en het vergeleek met de overlijdensakte die ik toen voor juist had aangezien kreeg ik het plotseling erg warm ... wat erg! Al die tijd had ik het kunnen weten. Klaas Hillen, halfbroer van de jonge moeder, was 41 toen hij de geboorte van het kind ging aangeven. Hij werd dus omstreeks 1776 geboren, naar ik vermoedde uit een eerder huwelijk van zijn vader. Dat zou volgens de kwartierstaat dus Klaas Jansz. Hillen zijn die ... in 1775 geboren werd. Onmogelijk dus en ik heb het toen niet gezien. Zijn halfzus Aaltje was geen 17 toen ze beviel van een dochter, zoals ik aanvankelijk dacht, maar 38! Dat betekent dat ze omstreeks 1779 werd geboren. Door het vinden van de overlijdensakte van de "verkeerde" Aaltje kwam deze Klaas dus als vader in de kwartierstaat, en niet als halfbroer.

Uit het e-mailbericht:

"Deze halfzuster, eveneens dus Aaltje Hillen genaamd, werd geboren tijdens het tweede huwelijk van beider vader, Jan Klaasz. Hillen alias Blom, aangegaan met Neeltje Pover, de weduwe van Jan Klaasz. Stammes, op 26-5-1775 te Broek op Langendijk (ingeschreven als Jan Claasz Blom x Neeltje Adriaans Pover)." Aaltje trouwde omstreeks 1804 met Jan Klaasz Kaas, die op 22-3-1814 te Broek op Langedijk overleed. Dan schrijft Rick verder: "Onze Jantje werd op 18-09-1817 geboren uit een buitenechtelijke verbinding die deze weduwe met een onbekende man had. Het ter wereld brengen van dit 'bastaardkind' heeft haar waarschijnlijk het leven gekost, want een week later, op 25-09-1817, is ze overleden."
  Vervolgens wijst Rick op een artikel in De Klin, uitgave van de historische vereniging St. Pancras (nummer 9 jaargang 1994, pag. 55). Dit handelt over de raadsvergadering van 30 november 1817, waarin schout Dirk Keizer ter kennis brengt dat veldwachter Jan Volkers heeft aangeboden om het onechte kind van Aaltje Hillen, weduwe van Jan Kaas, ter opvoeding te willen aannemen enz.


Het spijt mij in al die jaren zovelen op het verkeerde been te hebben gezet. Maar hoe nu verder? Na de constatering van deze genealogische dwaling heb ik in eerste instantie alle gegevens over de voorouders van Aaltje Hillen verwijderd. Op de nu lege plek zullen t.z.t. andere namen en data volgen.


Hanny Sinkeldam-Buschmann
Zuidoostbeemster, 20 september 2011





Rick Gallagher is, net als ik, een afstammeling van Cornelis Langenberg en Jantje Volkers. Hij stamt af van Jacob Langenberg, broer van "mijn" Sijtje Langenberg.



Terug naar boven