Tavenier


Samengesteld uit artikelen die in de achtste jaargang van De Schakel (1997) werden gepubliceerd.


In kwartierstaat Glashouwer-Emmerig komt de naam Tavenier het eerst voor bij de echtgenote van Maarten Schenk, namelijk Maartje Tavenier, gedoopt te Westzaan op 4 september 1768. Haar voorgeslacht kwam uit Westzaan en Assendelft (Nauerna). Uit een groot aantal gegevens werd de nu volgende stamreeks samengesteld:


I.
Frans Cornelisz. (TAVENIER), sluiswachter te Nauerna (1674); ondertr./tr. Assendelft 22-8/5-9-1655 (weduwnaar te Assendelft) Aleijt Engels, j.d. te Assendelft, overl. vóór nov. 1674.
Uit dit huwelijk, gedoopt te Assendelft:

  1. Cornelis Fransz., ged. 28-9-1655, volgt II.
  2. Jan Fransz., ged. 17-6-1657.

    Er werden ongetwijfeld meer kinderen geboren, maar gegevens over dopen van 1659 tot 1729 te Assendelft zijn helaas niet bewaard gebleven.


II.
Cornelis Fransen (TAVENIER), ged. Assendelft 28-9-1655, vrachtschipper (1686), overl. vóór juni 1696; tr. vóór 1678 Trijn Willems FUIJCK. (Zij tr. (2) Westzaan 29-6-1696 (Huwelijkscontract) Sijmon Willemsz. Visser.)
Uit dit huwelijk, gedoopt te Westzaan:

  1. Willem Cornelisz., ged. 9-1-1678, jong overl.
  2. Aaltje Cornelis, ged. 9-10-1680, jong overl.
  3. Willem Cornelisz., ged. 7-5-1682.
  4. Aaltje Cornelis, ged. 7-11-1683.
  5. Frans Cornelisz., ged. 30-12-1685, volgt III.


III.
Frans Cornelisz. TAVENIER, ged. Westzaan 30-12-1685, begr. ald. (imp.) 3-3-1737; tr. Westzaan (imp.)/(geref.) 29-1/13-2-1707 (j.m. in de Nieuwe Zijde/j.d. in de Krabbelbuurt) Guurtje Cornelis VAN DE LIJN, ged. Westzaan 31-12-1684, dochter van Cornelis Tijssen en Antje Cornelis (Krabbelbuurt). In 1707 woonden zij in de Nieuwe Zijde. In 1708 en later in de Kerkbuurt.
Uit dit huwelijk, gedoopt te Westzaan:

  1. Antje Frans Tavenier, ged. 4-4-1707, begr. ald. (imp.) 24-6-1707.
  2. doodgeboren kind, begr. ald. (imp.) 10-3-1708.
  3. Cornelis Fransz. Tavenier, ged. 3-2-1709, volgt IV.
  4. Antje Frans Tavenier, ged. 12-10-1710; tr. Westzaan (imp.) 23-8-1732 Dirk Pietersz. Noomen, j.m. van Westzaan.


IV.
Cornelis Fransz. TAVENIER, ged. Westzaan 3-2-1709, dorpsdienaar, overl./begr. ald. (imp. ƒ 6,-) 7/9-10-1790; tr. (1) Westzaan (imp.)/(geref.) 4/19-7-1733 Maritje of Maartje Claas DEKKER, begr. ald. (imp.) 24-2-1766; ondertr./tr. (2) Westzaan (geref.) 14/28-9-1766 (imp. 12-9) Guurtje Pieters MAIJ, weduwe uit Zaandijk, op 15-3-1791 nog in leven. Zij woonden in de Krabbelbuurt.
Uit eerste huwelijk, gedoopt te Westzaan:

  1. Cornelis Cornelisz. Tavenier, ged. 9-2-1735, jong overl.
  2. Cornelis Cornelisz. Tavenier, ged. 10-6-1736, volgt V.
  3. Guurtje Cornelis Tavenier, ged. 3-11-1737; tr. Westzaan (imp.) 20-8-1757 Claas Jansz. Bakker. Zij waren op 15-3-1791 nog in leven.
  4. Ermptje Cornelis Tavenier, ged. 17-12-1738, begr. ald. (imp.) 20-1-1774; tr. Westzaan (imp.) 24-8-1759 Pieter Pietersz. Molenaar, j.m. van Westzaan, overl. na 20-1-1774.
  5. Frans Cornelisz. Tavenier, ged. 16-12-1739, begr. ald. (vlgs. klapper) 3-2-1806 (65 jaar).
  6. Claas Cornelisz. Tavenier, ged. 18-1-1741, snuifmolenaar, overl. Assendelft 13-4-1821; ondertr./tr. Westzaan (geref.) 30-8/13-9-1767 (imp. 29-8) Hendrikje Gerrits Broers, j.d. van Westzaan, begr. ald. (imp.) 1-9-1783. Er was slechts één kind: Cornelis. Deze gaf in 1821 het overlijden van zijn vader aan.
  7. Antje Cornelis Tavenier, ged. 22-4-1742, overl. vóór 15-3-1791; tr. Jan Gerritsz. Baas.
  8. Jan Cornelisz. Tavenier, ged. 20-10-1743, overl. aan uitterende ziekte, begr. ald. (imp.) 28-2-1792 (laat twee kinderen na); tr. Westzaan (imp. voor elk ƒ 6,-)/(geref.) 24-9/10-10-1773 Trijntje Abrahams Hos, j.d. te Westzaan. Hun vier kinderen overleden allemaal op zeer jonge leeftijd.
  9. Trijntje Cornelis Tavenier, ged. 11-4-1745, begr. ald. (imp.) 17-7-1752.
  10. Gerrit Cornelisz. Tavenier, ged. 15-5-1746, begr. ald. (imp.) 26-5-1746.


V.
Cornelis Cornelisz. TAVENIER, ged. Westzaan 10-6-1736, koopman, vroedschap der Banne Westzaanen, overl. ald. 21-12-1815; tr. (1) Westzaan (imp.)/(geref.) 9-11/24-12-1754 Trijntje Dirks SPAT, overl. tussen 1762 en 1765; ondertr./tr. (2) Westzaan (geref.) 12/26-5-1765 (imp. 11-5-1765) Jaapje Klaas VALK, j.d. te Westzaan, overl. tussen 1776 en 1786; tr. (3) Westzaan (imp. voor ieder ƒ 15,-)/(geref.)26-7/13-8-1786 (Cornelis Cornelisz. Tavenier, de Jonge) Antje Jochems VERDONK, j.d. te Westzaan.
Uit eerste huwelijk gedoopt te Westzaan:

  1. Cornelis Cornelisz. Tavenier, ged. 16-3-1755, jong overl.
  2. Cornelis Cornelisz. Tavenier, ged. 30-5-1756, jong overl.
  3. Cornelis Cornelisz. Tavenier, ged. 25-12-1757; tr. Westzaan (imp.)/(geref.) 28-4/14-5-1780 Trijntje Cornelis Spat, j.d. te Westzaan. Uit dit huwelijk werden zeven kinderen geboren, van wie er in ieder geval twee op zeer jonge leeftijd overleden.
  4. Dirk Cornelisz. Tavenier, ged. 21-12-1760, jong overl.
  5. Dirk Cornelisz. Tavenier, ged. 15-8-1762.
Uit tweede huwelijk, gedoopt te Westzaan:
  1. Maartje Cornelis Tavenier, ged. 6-4-1766, jong overl.
  2. Maartje Cornelis Tavenier, ged. 4-9-1768, overl. Wormerveer 29-1-1814; ondertr. Wormerveer (met betoog naar Westzaan) 17-8-1794 Maarten Schenk.
  3. Trijntje Cornelis Tavenier, geb./ged. 21/23-2-1772, begr. ald. (imp.) 8-5-1773 (kind van Cornelis Tavenier de Jonge), of begr. ald. (imp.) 25-5-1772 (kind van Cornelis Cornelisz. Tavenier)
  4. Klaas Cornelisz. Tavenier, geb./ged. 29-9/6-10-1776, overl. Westzaan 8-12-1815 (40 jaar, geen namen van ouders); tr. Guurtje Cornelis Schermer. Uit dit huwelijk werden zes kinderen geboren, van wie er twee, Jacob en Jan, een gezin stichtten.


Een Cornelis Cornelisz. Tavenier was vader van drie doodgeboren kinderen. Zij werden begr. Westzaan (imp.) resp. 9-3-1761, 5-10-1762 en 31-10-1767. Als we deze data bekijken en vergelijken met de doopdata van de kinderen uit het eerste huwelijk, dan roept dit toch wel enige vragen op. Ook was hij de vader van 2 kinderen, resp. Trijntje, begr. ald. (imp.) 25-5-1772, en Dirk, begr. ald. (imp.) 30-4-1788. Ook werd een Trijntje begr. ald. (imp.) 8-5-1773. Zij was een kind van Cornelis Tavenier de Jonge. Betreft het hier steeds dezelfde persoon? Ook was er nog Marijtje, kind van Cornelis Tavenier, begr. ald. (imp.) 16-4-1788.


Uit het notarieel archief

Er zijn veel notariële akten aanwezig in Noord-Holland, volgens het indiceerproject bij het Rijksarchief te Haarlem. Het grootste deel hiervan, aanwezig bij Gemeentearchief Zaanstad te Koog aan de Zaan, werd bekeken en volgt (voor zover van belang) hieronder. Anders is het met deze akten: NA Naarden 3660, nr. 188, d.d. 17-9-1631, en akte nr. 220. Hierop komt een Antoni Tavenier voor; en NA Naarden 3663, nr. 120, d.d. 6-5-1656. Deze akte betreft François Tavenier, overl., gehuwd geweest met Catalijn Carpentier. Helaas zijn deze akten zelf niet in het Rijksarchief te raadplegen, noch de film, noch de originelen.


Generatie I.

* NA Assendelft 156, nr. 30, d.d. 21-11-1674, attestatie.
Frans Cornelisz. Tavenier, sluiswachter te Nauerna, gehuwd geweest met Aeltie Engels.


Generatie II.

* NA Westzaan 5421, nr. 32, d.d. 22-9-1686, procuratie.
In deze akte treedt op o.a. Cornelis Fransz. Tavenier, vrachtschipper.

* NA Westzaan 5428, nr. 21, d.d. 29-6-1696, notaris Pieter van Broeck.
Huwelijkscontract tussen Sijmon Willemsz. Visser, j.m. van Aalsmeer, wonende te Westzaan, nog onmondig, en Trijn Willems Fuijck, weduwe van Cornelis Fransz. Tavenier.


Generatie III.

* NA Westzaan 5438, nr. 111, d.d. 15-12-1733, notaris Sijmon Jongewaard.
Sijtje Jacobs, weduwe van Cornelis Tijsz. van der Lijn ten eenre, en Cornelis Fransz. Tavenier en Mr. Dirk Noome als getrout met Antje Frans Tavenier, kinderen van Guurtje Cornelis van der Lijn, aldus de enige geïnstitueerde erfgenamen van de voorn. Cornelis Tijsz. van der Lijn, tot Westzanen overleden. Er was een testament, gedateerd op 19-4-1728.


Generatie IV.

* NA Westzaan 5443, nr. 175, d.d. 14-12-1743, notaris Simon Jongewaert.
d'E. Cornelis Fransz. Tavenier ten eenre en d'E. Gerrit Kreij ter andere sijde, woonende beijde tot Westzanen, mij Not. bekent, te kennen gevende dat sij comparanten van eenen brug, leggende over de wegsloot alhier in de Crabbelbuurt (waarover den eersten gaat naar desselfs woonhuijs, en vandaar naar 's Heerenwegh, en de laatste op sijn landt naar desselfs olymoole de Sinte Pieter, en vandaar na 's Heerenwegh) het gemeene gebruijk genieten, en verclaarden sij comparanten malkanderen ende haare successeurs opvoogeren ofte nacomelingen midsgaders hare knegts en dienstbooden het selve gebruik van de voorsz. brugh in maniere voorsz., altoos te sullen doen erlangen, ende genieten, sonder enigh onderscheijt storinge ofte verhinderinge nogtans onder deese expresse conditien dat deselve brugh met sijn ap en dependentien vandien, in der tijdt bij den eersten comparant en sijne successeuren, opvolgeren ofte nacomelingen voor twee derde parten sal moeten werden onderhouden, gerepareert ofte vernieuwt ende bij der laatsten comparant en sijne successeuren, opvolgeren ofte nacomelingen voor het overige een derde part, met beloften dat den een den ander noijt naar deesen tot enig ander meerder ofte minder onderhout ?voorzegd? bij reparatie ofte vernieuwinge der gemelde brugh en ap en dependentien van dien, lastig ofte moeijelijk sullen vallen, direct nogh indirect, in regten of daer buijten, doende over sulks voorbedagtelijke afstand van alle verdere pretensieudie en welke de comparanten tot elkanders lasten soude kunnen formeeren en verder onder verband als naar regten.

* NA Westzaan 5451, nr. 135, d.d. 24-2-1757, notaris Simon Jongewaard jr.
Cornelis Fransz. Tavenier, 48 jaar, dienaar van burgemeesteren te Westzaan, getuigde dat het de waarheid was dat hij uit de mond van Aagje Jans Baas had gehoord dat zij gestolen had. Een mooie akte met details over de gestolen goederen, het lezen waard.

* NA Westzaan 5457, nr. 933, d.d. 6-4-1765, notaris Simon Jongewaard jr.
Testament van Cornelis Relk, prosiderend schepen deeser banne en koopman alhier. Hij vermaakt o.a. aan Cornelis Fransz. Tavenier 300 guldens.

* NA Westzaan 5458, nr. 1139, d.d. 24-9-1766, notaris Simon Jongewaard jr.
Huwelijkscontract tussen Cornelis Fransz. Tavenier, weduwnaar, en Guurtje Pieters Maij, weduwe. Er zal geen gemeenschap van goederen bestaan. Guurtje zette een kruisje, want zij kon niet schrijven.

* NA Westzaan 5484,nr. 4915, d.d. 6-11-1782, NA 5484/4915, notaris Simon Jongewaard.
Testament van Cornelis Fransz. Tavenier, dorpsdienaar, en zijn vrouw Guurtje Pieters Maij, met verwijzing naar het huwelijkscontract d.d. 24-9-1766. Er werd bepaald:
    dat desselvs zoon Frans Tavenier, voor alle deelingen, uit zijn testateurs nalaatenschap tot een prelegaat sal moeten genieten 't bed 't welk deselve beslaapt met alle desselvs toebehooren; alle de losse kassen, zo groot als klein, alsmede de lessenaar, welk op zijn overlijden in desselvs boedel zullen worden bevonden met alle 't gunt dan daar in zal zijn; de koperen hangklok, alle de schotels en borden op den lijsten; het schuitje, met desselvs toebehooren; het hakblok, met de bijlen; de zaagbank, met de zaagen; den schaalen, met de balans, en 't gewigt; en voorts alle de turv en 't hout welke op zijn overlijden nog overig zal zijn; met dien verstande nochtans dat alle 't gemunte goud en zilver, welke in de voorschreven kassen, lessenaar of ergens anders in mogte worden bevonden, hier niet onder begrepen zal zijn, maar de considereert moeten worden tot desselvs verdere boedel te behooren; en ten einde bij de verdeeling van desselvs nalaatenschap alle misverstand zo veel mogelijk onder desselvs ervgenaamen voor te komen, zo verklaart de testateur, dat aan desselvs voornoemde zoon, Frans Tavenier, in eigendom is behoorende alle 't schoenmakersgereedschap, 't vis?, en 't scheergereedschap, en dienvolgens, dat hij testateur daaraan geen het minste recht of eigendom heeft.

* NA Westzaan 5500, nr. 6539, d.d. 13-11-1790, notaris Simon Jongewaard junior.
Cornelis Fransz. Tavenier, gewoond hebbende te Westzaan. Hij had een testament 6-11-1782 met zijn huisvrouw, nu nagelaten weduwe, Guurtje Pieters May. Cornelis Cornelisz. Tavenier, koopman, benoemd tot mede-executeur en medevoogd over minderjarige erfgenamen en tot mede-administrateur van dezelver goederen.

* NA Westzaan 5500, nr. 6562, d.d. 11-12-1790.
Cornelis Fransz. Tavenier, overl. 6-11-1782. Zijn weduwe: Guurtje Pieters May. Jacob de Jager en Pieter Koekebakker, executeurs van den testamente.

* NA Westzaan 5501, nr. 6625, d.d. 15-3-1791.
Scheiding, beneden ƒ 2000,-. Aanwezig: Guurtje Pieters Maij, weduwe van Cornelis Fransz. Tavenier; Frans Cornelisz. Tavenier; Cornelis Cornelisz. Tavenier; Claas Bakker, in huwlijk hebbende Guurtje Cornelis Tavenier; Claas Cornelisz. Tavenier; Jan Cornelisz. Tavenier; Rijer, Maarten en Cornelis Pietersz. Molenaar, enige kinderen van wijlen Ermpje Cornelis Tavenier (in leven huisvrouw van Pieter Molenaar); Jacob de Jager en Pieter Koekebakker, benevens Cornelis Cornelisz. Tavenier voogden over Antje, Maartje, Aagje en Gerrit Jansz. Baas, tesamen representerende de eenige kinderen van wijlen Antje Cornelis Tavenier (in leven huisvrouw van Jan Gerritsz. Baas);
    met den anderen alzo uitmakende en representeerende de enige kinderen en kindskinderen van Cornelis Fransz. Tavenier, overl. 7-10-1790 alhier.
Er bestond geen gemeenschap van goederen (akte 24-9-1766). Totale opbrengst van de goederen was ƒ 1860. Voor Guurtje en de kinderen elk ƒ 232:10,- (Frans, Cornelis, Claas Bakker, Claas Cornelisz., Jan Cornelisz., drie kinderen Molenaar, vier kinderen Baas).


Generatie V.

* NA Westzaan 5469, nr. 2850, d.d. 1-4-1775.
Testament beneden ƒ 2000,- van Cornelis Tavenier jr. en Jaapje Claas Valk. Zij kon niet schrijven en plaatste een kruisje.

* NA Westzaan 5489, nr. 5479, d.d. 3-4-1785.
Declaratie van Cornelis Cornelisz. Tavenier, koopman en fabriceur van snuivtabak alhier. Akte bevat specificatie van producten, o.a. "beste gefabriceerde Spaansche snuif" en "beste Brasiel tabak".

* NA Westzaan 5492, nr. 5737, d.d. 26-7-1786.
Cornelis Cornelisz. Tavenier benoemt Dirk Valk en Claas Bakker tot voogden over zijn minderjarige kinderen Maartje en Claas, om de kinderen bewijs te doen van moederlijke goederen. Zijn vrouw Jaapje Claas Valk is overleden. Er was een testament gedateerd op 1-4-1775.

* NA Westzaan 5492, nr. 5738, d.d. 26-7-1786.
Huwelijkscontract tussen Cornelis Cornelisz. Tavenier, weduwnaar, en Antje Jochems Verdonk, j.d. Er zal geen gemeenschap van goederen bestaan.

* NA Westzaan 5492, nr. 5793, d.d. 1-11-1786.
Testament van Cornelis Cornelisz. Tavenier, vroedschap der Banne Westzaanen en koopman alhier, en desselvs echtgenoote Antje Jochems Verdonk. Willem Bruigom Tip en Aldert Bakker, burgemeesteren en kooplieden alhier, gequalificeerd tot voogden over na te laten minderjarige kinderen.


* * * * * *


Soms stuit je bij het genealogisch onderzoek zomaar op iets leuks. Op zich is er weinig leuks aan als een kind uit een buitenechtelijke relatie wordt geboren, maar als je de toelichting op de doop leest, ontstaat er zomaar spontaan een glimlach. Bladerend in het doopboek van Westzaan werd gevonden dat op 30 februari 1808 Nicolaas werd gedoopt. Hij werd op 24 november 1807 geboren en zijn moeder was Elbertje Spiers (huisvrouw van Cornelis Cornelisz. Tavenier, doch van denzelven vrijwillig gescheiden), en z'n vader was Pieter Heinis (op eigene en des moeders belijdenis). "En is door Trijntje Cornelis Harrewijne als getuige en door de moeder zelve ten doop gehouden, welke laatste de bestraffing ontvangen heeft."

Er zijn inmiddels heel wat gegevens over het geslacht Tavenier bekend en misschien zullen aanvullingen op de hier gegeven stamreeks in een der volgende nummers van dit blad worden opgenomen. Het onderzoek is in ieder geval nog niet afgerond.

Wat de herkomst van de naam Tavenier betreft: het zou iets te maken kunnen hebben met het beroep van herbergier. Denk maar aan tavernier, het Franse woord voor herbergier. Bij het eerstvolgend bezoek aan het CBG te Den Haag zal verder onderzoek worden verricht naar deze naam, want velen hebben reeds aandacht aan een geslacht met deze naam, en de herkomst daarvan, besteed. Dit blijkt ook uit een speurtocht op Internet: In de CBG-catalogus werd gevonden dat er familieadvertenties zijn van zowel de naam Tavenier, de Tavenier, Taveniers als Tavernier. Er is een dossier Tavenier en dossier Tavernier en er is familiedrukwerk Tavenier. Ook in dossier Dekker (Politiekwartierstaat I) komt de naam Tavenier voor.

Volgens de volkstelling van 31 mei 1947 woonden er toen 78 personen met de naam Tavenier in Noord-Holland, waarvan 55 in Amsterdam. Er woonde geen enkele Tavenier meer in Assendelft of Westzaan .....


|Alle kwartierstaten| |Inhoudsopgave|